«I Love Patra…»

[Στις 27-03-08 πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη μια εκδήλωση από την Ομάδα Μεταναστών και Προσφύγων Θεσσαλονίκης όπου παρουσιάστηκαν επιγραμματικά οι νέες δυσχερείς για τους μετανάστες διατάξεις ενός σχεδίου νόμου που κατατίθεται στη Βουλή και στην ίδια εκδήλωση έγινε ενημέρωση για την κατάσταση των μεταναστών και των επιθέσεων εις βάρος τους σε διάφορα μέρη της Ελλάδας όπως η Πάτρα και τα Χανιά. Επειδή οι σύντροφοι από την ΑΚ Πάτρας έχουν ασχοληθεί με το ζήτημα στην Πάτρα, ζητήσαμε από έναν από αυτούς να μας πει λίγα λόγια για την κατάσταση εκεί το τελευταίο εξάμηνο και τις δράσεις που πραγματοποίησαν αλλά τους ρωτήσαμε και τι ετοιμάζουν για το επόμενο τρίμηνο]

Terminal 119: Πες μας αν γίνεται καταρχάς πότε πήγες εσύ πρώτη φορά στον καταυλισμό των Αφγανών, με ποια αφορμή κτλ;

Σωτήρης: H ενασχόλησή μας για τους μετανάστες χωρίς τους μετανάστες έχει αρχίσει εδώ και πάρα πολλά χρόνια όχι μόνον από εμάς αλλά και από πάρα πολλές ομάδες. Αρχίσαμε να έχουμε επαφές την κοινωνία αυτών των ανθρώπων με βάση ένα περιστατικό που συνέβη στα τέλη του Νοέμβρη όταν ένα από τα πολλά «ατυχήματα» που συμβαίνουν στο λιμάνι της Πάτρας με τις νταλίκες, τους οδηγούς και τους Αφγανούς πρόσφυγες μετατράπηκε σε μια σχεδόν εξεγερσιακή κατάσταση. Άρχισαν να έρχονται μετανάστες από τον καταυλισμό, υπήρχε μια διάθεση να σταματήσουν το καράβι για να κατέβει ένας φορτηγατζής ο οποίος είχε σχεδόν σκοτώσει έναν άνθρωπο – ήταν σε κώμα – και εκεί αρχίσαμε πολλοί από εμάς να ερχόμαστε σε επαφή με αυτούς τους ανθρώπους, μαζί τους. Για κάποιες στιγμές εκείνη τη μέρα, το ατομικό έγινε συλλογικό και αυτοί οι άνθρωποι άρχισαν να απαιτούν να μπουν όλοι μαζί σε ένα καράβι και να φύγουν. Τέλος πάντων, η αστυνομία είχε έρθει σε μια πολύ δύσκολη κατάσταση. Τους έσωσε, θα έλεγα, η βροχή και η αναμονή και το ότι δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα άλλο, να σταματήσουμε το καράβι αλλά αυτό ήταν πάρα πολύ καλό για μας γιατί βρεθήκαμε μαζί με αυτούς τους ανθρώπους που εκφράσανε μια οργή, μια απόγνωση, και τους είπαμε ότι υπάρχουν κομμάτια αυτής της κοινωνίας που ζούνε τα οποία σκέφτονται με διαφορετικό τρόπο. Έτσι, δώσαμε ραντεβού την επόμενη μέρα στον καταυλισμό.

Την πρώτη μέρα που πήγαμε εκεί ήταν μαζεμένοι. Μας είπαν βέβαια τα προβλήματά τους, μας είπαν ότι υπάρχουν και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που όλοι κάνουν το ίδιο πράγμα και εμείς τους είπαμε ότι δεν θέλουμε να σας πούμε τίποτα, να σας υποσχεθούμε, απλά ότι θα καταλάβετε αν ενδιαφερόμαστε για αυτό, αν μας ξαναβλέπετε. Από την αρχή είπαμε ότι πρέπει να κινηθούμε σε δύο επίπεδα: το πρώτο είναι να μιλήσουμε με αυτούς τους ανθρώπους, να έχουμε επαφές, και δεύτερο να προπαγανδίσουμε το τι συμβαίνει εκεί πέρα στην κοινωνία της πόλης αρχικά και μετά στην ελληνική κοινωνία γενικότερα. Και έτσι σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε κάποιες απλές δράσεις αλληλεγγύης. Εκείνη την περίοδο ήταν που άρχιζε και μια συζήτηση στην Πάτρα από τη δημοτική αρχή, ότι πρέπει να τελειώνουμε με αυτό το ζήτημα, ότι πρέπει να βρεθεί μια τελική λύση. Και πολιτικά έπρεπε να δοθεί και μια απάντηση με κοινωνικούς όρους. Έτσι, αρχίσαμε να δημιουργούμε κάποιες πρωτοβουλίες για συλλογή φαρμάκων και τροφίμων.

Terminal 119: Αυτό άρχισε από τον Δεκέμβρη;

Σωτήρης: Ναι, και είχε τρομακτική ανταπόκριση και από ανθρώπους που δεν περιμέναμε να συμβεί αυτό. Παράλληλα, πιέζαμε τους φορείς για να κάνουν πράγματα που έπρεπε να κάνουν. Κι εκεί βρήκαμε βέβαια τις πόρτες κλειστές. Κι ενώ μέχρι τότε υπήρχε μια διάθεση – και στην Εκκλησία – για να βοηθήσουν αυτούς τους ανθρώπους, η λογική της δημοτικής αρχής ήταν ότι όλα αυτά πρέπει να σταματήσουν ώστε οι άνθρωποι αυτοί να αναγκαστούν να φύγουν. Για να ξεκαθαρίσουμε και λίγο το θέμα: οι άνθρωποι αυτοί είναι οι περισσότεροι Αφγανοί, είναι πρόσφυγες, έχουν περάσει από 4 και 5 χώρες, μόλις μπαίνουν στην Ελλάδα παίρνουν ένα χαρτί που τους λέει ότι μέσα σε 30 μέρες πρέπει να εγκαταλείψουν τη χώρα, δηλαδή τους απειλούν με απέλαση και ξέρουν ότι στην Ελλάδα δεν μπορούν να ζήσουν γιατί ξέρουν ότι μπορεί να τους συλλάβουν, να τους χτυπήσουν. Βέβαια, δεν μπορούν να τους απελάσουν γιατί η Ελλάδα δεν έχει πρεσβεία του Αφγανιστάν και δεν μπορεί να απελαύνει εκεί. Ωστόσο, δεν μπορούν να δουλέψουν εδώ, να κάνουν τίποτα. Από την άλλη, η μοναδική τους διέξοδος είναι να περάσουν στην Ιταλία ή, τουλάχιστον, ήταν η μοναδική διέξοδος μέχρι πρόσφατα έτσι με ένα περίεργο καθεστώς που ίσχυε στο λιμάνι της Πάτρας και εκεί μόλις πατήσουν το ιταλικό έδαφος έχουν μια διαδικασία πολύ πιο εύκολη για τη νομιμοποίησή τους και να μετακινηθούν στην Ευρώπη όπου θέλουν. Τον τελευταίο όμως καιρό οι Ιταλοί κατάλαβαν ότι συμβαίνει αυτό και το ιταλικό κράτος αποφάσισε να κλείσει τη στρόφιγγα από την άλλη πλευρά και αυτό το πράγμα διόγκωσε πάρα πολύ το ζήτημα στην Πάτρα. Οι άνθρωποι ήταν σε απόγνωση, ανέβαιναν στα κάγκελα γιατί πλέον δεν υπήρχε αυτή η «φυσιολογική» ροή του κυκλώματος και άρχισε και ο Δήμαρχος να πιέζει την κυβέρνηση ώστε να δώσει μια τελική λύση. Η τελική λύση που είχε δοθεί και είχε διαφημιστεί πάρα πολύ ήταν η κατεδάφιση του καταυλισμού και το να τους πάρουν όλους αυτούς και να τους πάνε σε κέντρα κράτησης είτε στο Λαύριο είτε στη Βένα ή σε άλλα σημεία της Ελλάδος. Αυτή η δυνατότητα είχε γίνει και υπόσχεση από τον Βουλγαράκη όταν είχε έρθει στην Πάτρα. Και όλοι περίμεναν την επίσκεψη Βουλγαράκη για να συμβεί αυτό. Τότε είχαμε πει και εμείς – είχαμε αρχίσει να δραστηριοποιούμαστε όχι μόνο εμείς αλλά και άλλες ομάδες – να υπάρξει μια απάντηση σε αυτό. Δεν πιστεύαμε ότι μπορούσαμε να το ακυρώσουμε αλλά τουλάχιστον να δίναμε μια απάντηση. Προτάθηκε, έτσι, να κάνουμε μια πορεία που να περάσει από τον καταυλισμό, ώστε να πείσουμε αυτούς τους ανθρώπους να βγουν από κει, να διαδηλώσουν, να δείξουν την παρουσία τους μέσα στην πόλη και στη συνέχεια να γίνουν και κάποιες δράσεις από μας. Αυτή η πορεία πήγε ανέλπιστα καλά. Δηλαδή, ο καταυλισμός σύσσωμος κατέβηκε στην πορεία.

Terminal 119: Πότε έγινε αυτό;

Σωτήρης: Στις 30 Γενάρη νομίζω. Η πορεία αυτή είχε γύρω στα 1,500 άτομα από αυτούς και γύρω στα 1,500 άτομα από οργανώσεις και αλληλέγγυους προς τους πρόσφυγες. Αυτή η μεγαλειώδης πορεία κατάφερε να σταματήσει κάθε ιδέα την επόμενη μέρα για τη μεταφορά αλλά και την κατεδάφιση του καταυλισμού. Οι ίδιες οι εφημερίδες οι τοπικές που χαιρέτησαν τα σχέδια, την άλλη μέρα απαντούσαν με πρωτοσέλιδα… «Απάντησαν με Κάθοδο Μυρίων» ή «Ακυρώνονται τα σχέδια» ή «Αποστρατεύεται ο αστυνομικός διευθυντής»…

Terminal 119: Είχαμε μάθει και για μια αντίδραση των λιμενικών. Οι λιμενικοί πρωτοβουλιακά το έβγαλαν αυτό το φυλλάδιο;

Σωτήρης: Όχι, αυτό το φυλλάδιο μοιράστηκε από τις λιμενικές αρχές λέγοντας σε αυτούς τους ανθρώπους ότι «είναι επικίνδυνο το ότι βρίσκεστε στο λιμάνι επειδή εδώ διέρχονται φορτηγά κτλ και καλείστε να αποχωρήσετε εντός κάποιων ημερών». Αυτό μοιράστηκε σε 5 γλώσσες. Οι μετανάστες βέβαια είχαν τρομοκρατηθεί.

Πρέπει να πούμε ότι οι άνθρωποι αυτοί είναι οι περισσότεροι 16, 17, 18 χρονών μέχρι 25 χρονών το μέγιστο. Έχουν δεχτεί πολλά χτυπήματα από τους λιμενικούς, οι συνθήκες που ζουν είναι άθλιες και έχουν επιδεινωθεί τον τελευταίο καιρό γιατί μετά την επιτυχία αυτής της πορείας, μπήκε ένα δεύτερο σχέδιο σε εφαρμογή από τις Αρχές, το σχέδιο-Γκουαντάναμο, δηλαδή «δεν μπορούμε να σας διώξουμε από την Πάτρα αλλά τουλάχιστον να είστε εκεί». Να μείνουν εκεί και να σκάσουν σαν τα ποντίκια, στον καταυλισμό. Όποιος βγαίνει στα 100 μέτρα από τον καταυλισμό, συλλαμβάνεται. Και θα τον αφήσουν βέβαια μετά από δύο μέρες, αλλά θα τραβήξει τόσα που δεν το σκέφτεται καν να βγει, να πάει μέχρι τη θάλασσα για να πλύνει το πρόσωπό του ή για να κάνει τις ανάγκες του…

Terminal 119: Νερό δεν υπάρχει στον καταυλισμό;

Σωτήρης: Το νερό στον καταυλισμό είχαν βρει έναν αυτοσχέδιο τρόπο να το παίρνουν. Αυτό το νερό τους το κόψανε κάποια στιγμή. Σήμερα έχουν νερό μολυσμένο και για αυτό το λόγο, ίσως είναι και από υπονόμους, έχουν στην πλειοψηφία τους γαστρεντερικά προβλήματα. Τουλάχιστον αυτό διαπίστωσαν οι ομάδες γιατρών που έχουν φτιαχτεί τώρα, στο πλαίσιο της αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες. Είναι πολύ δύσκολα με τις αρρώστιες, ειδικά τον Χειμώνα έτσι ήταν. Κολλούσε ένας ίαση και κολλούσαν μετά όλοι. Οι περισσότεροι πάσχουν από ψωρίαση που είναι δερματική ασθένεια και μεταδίδεται εύκολα και επειδή δεν πλένονται, δεν πρόκειται να βελτιωθεί η κατάστασή τους. Ακόμη και τα φάρμακα που έχουμε καταφέρει να τους παρέχουμε, αν δεν βελτιωθούν οι συνθήκες τους, δεν πρόκειται να βοηθήσουν πολύ. Τώρα, επειδή έχει αλλάξει αυτή η κατάσταση, έχει αλλάξει και ο στόχος αυτών των ανθρώπων. Είχαν σκοπό να πάνε στην Ιταλία, όμως επειδή βλέπουν ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να γίνει, πολλοί από αυτούς θέλουν να μείνουν στην Ελλάδα. Γι αυτό το λόγο μια πρωτοβουλία που έχει παρθεί είναι να γίνονται μαθήματα ελληνικών σε αυτούς τους ανθρώπους, έτσι ώστε να βγουν να δουλέψουν σαν εργάτες. Να μπορούν να ζήσουν σε αυτή τη χώρα και, ίσως, αν κάνουν αίτηση παροχής πολιτικού ασύλου γιατί για αυτό το θέμα στη συνέχεια χρειάζεται και κάποια πιστοποίηση γνώσης της ελληνικής γλώσσας. Αυτό βέβαια δεν είναι ακόμα το κεντρικό πρόβλημά τους. Μία πρώτη κίνηση είναι, λοιπόν, με τα μαθήματα ελληνικών. Αυτά τα μαθήματα λέγαμε να τα κάνουμε στο χώρο που λειτουργούμε κι εμείς, έχουμε έναν αυτοδιαχειριζόμενο χώρο στην Πάτρα. Αλλά μετά τον αποκλεισμό του καταυλισμού, δεν μπορούσε να έρθει κανείς και δεν είχε νόημα. Οπότε είπαμε ότι το σωστό είναι να γίνουν εκεί τα μαθήματα και να χτίσουμε ένα σχολείο στον καταυλισμό! Δεν ξέραμε πόσο δύσκολο ήταν αυτό! Τελικά, το σχολείο βέβαια έγινε και τις υπόλοιπες ώρες χρησιμοποιείται σαν ιατρείο… Και είναι πάρα πολλοί αυτοί που κάνουν μαθήματα! Τους δίνει μια διέξοδο τις ώρες αυτές που είναι εκεί. Αυτό που έχουμε τρομερή ανάγκη βέβαια είναι οι ομάδες των δικηγόρων. Εκεί έχουμε έλλειψη. Και πρέπει να αντιμετωπιστούν κάποιες υποθέσεις με έναν συλλογικό νομικό τρόπο. Και παρότι το ζήτημα για μας είναι πολιτικό – η ελευθερία μετακίνησης τίθεται με κοινωνικούς όρους – προφανώς πρέπει να δοθούν και μάχες στα δικαστήρια. Κι αυτές οι μάχες χρειάζονται νομική υποστήριξη. Δεν έχουν οργανωθεί πολύ αυτές οι ομάδες ακόμη αλλά νομίζω θα είναι το επόμενο βήμα.

Terminal 119: Τι εννοείς ότι είναι «πολιτικό» το ζήτημα;

Σωτήρης: Πως το βλέπουμε πολιτικά. Εμείς ασχοληθήκαμε με αυτό το ζήτημα όχι γιατί οι μετανάστες είναι το υποκείμενο που θέλουμε να εκφράσουμε αλλά επειδή τους θεωρούμε αναπόσπαστο κομμάτι αυτής της κοινωνίας στην οποία ζούμε. Δηλαδή, για μας αν ένας άνθρωπος που ζει σε μια κοινωνία ή σε μια πόλη στερείται βασικές ελευθερίες του, θεωρούμε ότι τις στερούμαστε κι εμεί. Κι αυτό φαίνεται από το ότι μετά την ενασχόλησή μας με αυτό το ζήτημα, στην Πάτρα έχει ενταθεί η καταστολή σε πολύ μεγάλο βαθμό ή γίνονται και πολλές ενέργειες αντεκδίκησης. Δηλαδή, εναντίον μεταναστών ή και συγκεκριμένα ενός μετανάστη που είναι κοντά σε μας και ξέρει και ελληνικά και είναι κοντά μας και πολιτικά, έχει συλληφθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό και κρατείται χωρίς να μπορούμε καν να του μιλήσουμε.

Terminal 119: Κρατείται ακόμα;

Σωτήρης: Ναι, ακόμα! Επίσης, δεν υπάρχει αφισοκόλληση που να μην έχουμε πρόβλημα από την ασφάλεια ενώ στο παρελθόν δεν υπήρχε ποτέ πρόβλημα. Και το βασικό είναι ότι κλείνει και το λιμάνι της Πάτρας που είναι κεντρικό πολεοδομικό της στοιχείο. Η Πάτρα είναι μια πόλη που έχει λιμάνι και κανένας πλέον δεν μπορεί να πάει στο λιμάνι. Έχει κάμερες και κάγκελα παντού. Η δράση μας από δω και πέρα έχει σκοπό να σπάσει αυτή η απομόνωση. Πέρα από το ανθρωπιστικό, το ζήτημα της ελευθερίας είναι το κεντρικότερο. Ένας άνθρωπος που είναι ελεύθερος, μπορεί να εργαστεί, μπορεί να κινηθεί, μπορεί να φάει, μπορεί να αγοράσει ή να βρει φαγητό. Στις πόλεις μας πλέον μπαίνουν εσωτερικά σύνορα για να προστατευτεί δήθεν η μία κοινωνική ομάδα από την άλλη. Αυτά.

Terminal 119: Είχα δει μια αφίσα σας, της ΑΚ Πάτρας, που καλούσατε σε συνέλευσή σας όπου θα συζητιόταν και το θέμα των ομάδων κρούσης-περιφρούρησης του καταυλισμού…

Σωτήρης: Ε, αυτές οι αφίσες βγαίνουν για τις συνελεύσεις μας. Παρότι όλες οι συνελεύσεις μας είναι ανοιχτές, είναι μερικές που τις προπαγανδίζουμε με έναν τέτοιο τρόπο. Τότε είχαμε συζητήσει το πώς να φτιάξουμε ομάδες περιφρούρησης ώστε να μην υπάρξει περίπτωση γκρεμίσματος του καταυλισμού. Και δημιουργήθηκαν ομάδες περιφρούρησης όλη την εβδομάδα… μέχρι και την κρίσιμη πορεία. Και, βέβαια, δεν έγιναν μόνο από μας οι ομάδες περιφρούρησης αλλά και από φοιτητικούς συλλόγους. Ήταν να πάρουν αποφάσεις οι φοιτητικοί σύλλογοι και να κατέβουν για περιφρούρηση. Δεν έγινε έτσι βέβαια, θεσμικά, αλλά έγινε πιο ουσιαστικά.

Terminal 119: Μας είπες πριν για περιστατικά σαμποτάζ της δικής σας δράσης από κοινωνικούς φορείς. Θες να πεις λίγα πράγματα παραπάνω;

Σωτήρης: Ναι, έχουν συμβεί διάφορα τέτοια περιστατικά. Για παράδειγμα, όταν πηγαίναμε στον Ερυθρό Σταυρό και απαιτούσαμε να πάρουμε σκηνές για αυτούς τους ανθρώπους, μας έλεγαν ότι ευχαρίστως θα σας δίναμε αλλά μας απαγορεύει ο Δήμαρχος. Ή άλλο περιστατικό είναι με ένα σούπερ μάρκετ το οποίο καθημερινά είχε μερίδες τροφίμων, μαγειρεμένες, τις οποίες τις πετούσε και πήγαιναν οι μετανάστες, τις παίρνανε και έτρωγαν…

Terminal 119: Από τα σκουπίδια;

Σωτήρης: Από τα σκουπίδια, ναι. Ήταν μαγειρεμένο φαγητό σε κουτιά. Του επέβαλε λοιπόν ο Δήμαρχος – ή τουλάχιστον έτσι ισχυρίζεται το σούπερ μάρκετ – να ρίχνει χλωρίνη στο φαγητό έτσι ώστε να μην έχουν οι μετανάστες ακόμη κι αυτό, να ψάχνουν δηλαδή στα σκουπίδια για φαγητό. Κι ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι ότι στις συνεδρίες που κάνει το δημοτικό συμβούλιο εδώ και έξι μήνες, δεν υπάρχει ούτε μία που να μην έχει σαν κεντρικό ζήτημα αυτό ή που να μην γίνεται στην πορεία της συνεδρίας κεντρικό ζήτημα αυτό των μεταναστών. Στα περισσότερα από αυτά έχουμε πάει κι εμείς. Μετά από προσπάθεια βέβαια αυτό που έχει καταφέρει ο Δήμος είναι να γίνει ο νομός Αχαΐας, εσωτερικό σύνορο της Ελλάδας. Δηλαδή, οι μετανάστες παίρνουν αυτό το χαρτί στα χέρια τους που λέει πως θα είναι για 30 μέρες μόνο στην Ελλάδα, όπου θέλουν ουσιαστικά στην Ελλάδα εκτός του νομού Αχαΐας. Δηλαδή, δίνει ακόμη ένα πάτημα στην αστυνομία για να μπορεί να συλλαμβάνει αυτούς τους ανθρώπους και να τους μεταφέρει όπου θέλει…

Terminal 119: Αυτό τώρα παρεμπιπτόντως. Έχουν ήδη συλληφθεί 300-400 Αφγανοί μετανάστες από ότι ξέρουμε σε μια «σκούπα» που έγινε εκεί… Τι απέγιναν αυτοί;

Σωτήρης: Οι περισσότεροι από αυτούς γύρισαν ξανά στον καταυλισμό. Γενικά, οι μετανάστες δεν έχουν καθόλου εμπιστοσύνη στους ανθρώπους που τους λένε να φύγουν από τον καταυλισμό. Ενδεικτικό είναι ότι υπήρχε η βαρυχειμωνιά και το κρύο, πάρα πολλές οργανώσεις της πόλης – κυρίως από την αριστερά – είπαν ότι τουλάχιστον οι ανήλικοι πρέπει να μεταφερθούν και πήραν κάποιους ανήλικους να τους πάνε σε κάποια σχολεία στον Πύργο. Στη συνέχεια δεν τους άφησαν να γυρίσουν στην Πάτρα, βέβαια.

Terminal 119: Ποιοι δεν τους άφησαν;

Σ: Οι αρχές. Και αυτοί οι άνθρωποι δεν ταξιδεύουν μόνοι τους στην Ελλάδα, έτσι; Είναι ανήλικοι. Ταξιδεύουν με συγγενείς, με φίλους. Και γενικά αυτό που έχει ενδιαφέρον από το όλο θέμα είναι αυτό μιας κοινωνίας που έχει δημιουργηθεί από την αρχή. Δεν είναι ένας κλασικός καταυλισμός όπως έχουμε στο μυαλό μας των τσιγγάνων ή άλλων μεταναστών που έρχονται για να κάτσουν 10-20 μέρες. Συγκεκριμένα είναι σαν ένα χωριό. Είναι μια κοινωνία που έχει την πλατεία της, το τζαμί της, τα αυτοσχέδια μαγαζιά της, τώρα έχει και το σχολείο της, μια κοινωνία που έχει τις αντιθέσεις της γιατί υπάρχουν δύο εθνότητες, οι Παστού και οι Φαρσί, που έχει προβλήματα, που έχει θεσμούς…

Terminal 119: Για πόσα άτομα μιλάμε;

Σωτήρης: Είναι γύρω στα 1,500 με 2,000 άτομα… Αλλά είναι τρομερά ενωμένη! Ακόμη κι αυτοί που βρίσκονται σε μια αρκετά καλή κατάσταση θα έλεγα είναι στο δρόμο μαζί με όλους. Θέλω να πω, είχαμε πάντα τον φόβο όταν τους προσεγγίζαμε – αυτό το είχαμε και σαν δικαιολογία για να μην ασχοληθούμε σοβαρά – ότι θα πάμε εκεί και θα μιλούσαμε με τους νταβατζήδες, αλλά άμα δείτε σε τι κατάσταση ζουν ακόμη και οι νταβατζήδες, δεν υπάρχει καμία διαφορά πλέον…

Terminal 119: Ποιους εννοείς νταβατζήδες;

Σωτήρης: Τους πιο προνομιούχους από αυτούς, πχ αυτούς που ξέρανε ελληνικά. Και επειδή ο μόνος φορέας που συζητούσε μαζί τους ήταν η αστυνομία, συγκεκριμένοι από αυτούς μιλούσαν με την αστυνομία και είχαν κάποια προνομιακή μεταχείριση. Δεν σας λέω ότι ήταν ρουφιάνοι απαραίτητα, καλά μπορεί να υπήρχαν και ρουφιάνοι που να έλεγαν πχ αυτός είναι Μαροκινός, αυτός είναι… αλλά ακόμη κι για αυτούς δεν υπάρχει πλέον καμία διαφορά.

Terminal 119: Κι η επιτροπή πολιτών στην Πάτρα;

Σωτήρης: Ναι, θα σας πω. Λοιπόν, στην Πάτρα υπάρχουν κάποιοι επιχειρηματίες. Ήταν όλοι αυτοί που σήκωσαν αυτό το «κίνημα», αυτό το αντι-κίνημα, που είχε σαφή ρατσιστικά χαρακτηριστικά. Βέβαια, για να δείτε πως χειρίζονται οι τοπικές εξουσίες τα ζητήματα… υπάρχουν εργολάβοι σε εκείνη την περιοχή οι οποίοι έχουν τρομακτικά συμφέροντα, οι οποίοι χτίζουν πανάκριβες πολυκατοικίες στην παραλιακή ζώνη και επιχειρηματίες οι οποίοι έχουν καφετέριες στη μαρίνα της Πάτρας. Αυτοί οι επιχειρηματίες πρωτοστάτησαν λοιπόν σε ένα «κίνημα», με αφίσες δηλαδή, και καλούσαν και από τα ραδιόφωνα της πόλης σε συνελεύσεις πολιτών. Αυτές, βέβαια, δεν ήταν συνελεύσεις πολιτών όπως γνωρίζουμε εμείς. Μιλούσε ο Δήμαρχος, μιλούσε ο επιχειρηματίας και μιλούσε και κάποιος άλλος και έκλεινε πανηγυρικά μια εκδήλωση η οποία ζητούσε από την εξουσία υποτίθεται να λύσει το πρόβλημά τους. Από τέτοιες εκδηλώσεις έχει βγει, από τον Δήμαρχο, ένα σύνθημα που μετέπειτα έγινε γνωστό στην πόλη, ότι… «το όνειρο των μεταναστών δεν θα γίνει ο εφιάλτης των Πατρινών». Και μάλιστα στη συνέχεια έδωσε και μια συνέντευξη ο Δήμαρχος, που αναδημοσιεύτηκε στο «Κόκκινο», όπου ο δημοσιογράφος ρωτούσε «Δεν σας ενδιαφέρουν αυτοί οι άνθρωποι;» και αυτός απαντούσε «Ό,τι κι αν λέτε, στην πόλη αυτή πλέον δεν μπορείς να ζήσεις». Και τον ρωτάει ο δημοσιογράφος «Γιατί δεν μπορείς να ζήσεις;» και απάντησε ξανά «Δεν μπορείς να ζήσεις με την παρουσία αυτών των ανθρώπων». «Μα, δεν υπάρχουν τόσο πολλά κρούσματα κλοπών» αντέτεινε ο δημοσιογράφος και αυτός απάντησε εν τέλει ότι «Δεν είναι αυτό το ζήτημα, το ζήτημα είναι ότι φοβάσαι!». Δηλαδή, ο ρατσισμός αυτός δεν έχει προκάλυμμα. Εγώ θυμάμαι κάποιες κυρίες μάλιστα να λένε ότι βρωμίζουν (οι ξένοι) τη θάλασσα. Σε μια θάλασσα μάλιστα που βρωμίζει όλο το χρόνο επειδή πέφτουν οι αποχετεύσεις εκεί μέσα! (γέλια). Αυτό το πράγμα δεν προχώρησε ευτυχώς. Η κίνηση πολιτών. Απλά υπάρχουν πολλές ομάδες που ασχολούνται με το ζήτημα των μεταναστών και επιλέγουν διαφορετικό περιεχόμενο δράσης, με μερικές συμφωνείς αλλά με μερικές μπορεί να διαφωνείς κιόλας.

Terminal 119: Κάτι ακόμη ήθελα εγώ να ρωτήσω. Αυτός ο ρατσισμός που βλέπετε εκεί έχει να κάνει με θρησκευτικά χαρακτηριστικά των μεταναστών ή είναι ένας, ας πούμε, «κλασικός» ρατσισμός που αντιμετωπίζουν και οι Αλβανοί καθημερινά εδώ;

Σωτήρης: Κοίτα, ο ρατσισμός δεν έχει να κάνει καθόλου με τη θρησκεία τους. Να σας πω κάτι για να σας δείξω πως ήταν κατευθυνόμενο από μερικούς. Υπάρχουν κάποιοι επιχειρηματίες στην Πάτρα που λέγανε «εμείς δεν είμαστε ρατσιστές, θέλουμε να πάρουν όλοι χαρτιά και να μείνουν νόμιμα στην Ελλάδα, εδώ θέλουμε να μείνουνε, απλά να μην τους έχουμε μέσα στα πόδια μας». Δηλαδή, αυτούς τους ένοιαζε πραγματικά να μη χάνουν το συμφέρον τους. Και όλες οι καταγγελίες που έβγαιναν και στις τηλεοράσεις όλο αυτό το διάστημα και τώρα είχαν μια βασική επωδό. Δεν υπάρχουν ούτε ιδιαίτερες κλοπές, πχ έχουν αναφερθεί μέχρι σήμερα μία ή δύο κλοπές περιπτέρων που τις κάνουν ακόμη και πιτσιρίκια στο δρόμο, πόσο μάλλον ένας πεινασμένος άνθρωπος. Και ακούγονται, βέβαια, πάρα πολλές απόπειρες βιασμών. Τώρα, εντάξει δεν αμφισβητώ τις καταγγελίες απλά είναι πολύ σχετική η απόπειρα βιασμού…

Terminal 119: Και στα Χανιά είχαμε ακούσει για αντίστοιχες καταγγελίες. Μάλιστα, μία καταγγελία τέτοια στάθηκε ικανή να δώσει το έναυσμα πριν από λίγους μήνες να αρχίσει το λιντσάρισμα των Αφρικανών μεταναστών εκεί σε ένα χωριό τουλάχιστον που έγινε γνωστό. Θέλω να πω, δηλαδή, πως θα έπρεπε να είναι σαφές στον καθένα πως η ελληνική κοινωνία δεν ενδιαφέρεται για τους καθημερινούς βιασμούς που υποθάλπει. Όταν πρόκειται, από την άλλη, για μετανάστες, αυτοί οι βιασμοί ή οι απόπειρες βιασμών πολύ εύκολα και γρήγορα διαδίδονται και για να εργαλειοποιηθούν μέσα στο εθνικιστικό φαντασιακό. Στα Χανιά, δηλαδή, ξέραμε ότι επρόκειτο περί ψέματος που διαδόθηκε για να κινητοποιήσει τους Έλληνες με την πρόφαση πως χτυπιέται το ευαίσθητο κομμάτι της κοινωνίας τους, η Ελληνίδα.

Σωτήρης: Είναι ενδεικτικό ότι δεν υπάρχουν στοιχεία εγκληματικότητας. Εγώ δεν θέλω να αμφισβητώ καμιά καταγγελία βιασμού καταρχήν. Αλλά δεν πρέπει να λέμε ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι και «καλοί χριστιανοί», «άγιοι». Πάντως, είναι τέτοια η δομή της κοινωνίας τους που εγώ, όταν πηγαίνω εκεί, όχι απλά δεν μπορώ να μπαίνω στον καταυλισμό, αλλά νιώθω και πιο ασφαλής από άλλα σημεία της πόλης. Δηλαδή, μιλάμε για ανθρώπους που έχουν μια κουλτούρα πολύ βαθιά, σαν πολιτισμός. Είναι βαθιά θρησκευόμενοι. Όταν πηγαίνουν εκεί οι κοπέλες που είναι στις ομάδες γιατρών, φοιτήτριες ιατρικής, είναι τόσο ντροπαλοί οι περισσότεροι που κρύβονται. Ή, ενώ έχουν ελάχιστη τροφή, όταν πας εκεί, σε καλούν να πας να φας μαζί τους.

Terminal 119: Στον καταυλισμό έχουν μια μόνιμη «συνέλευση» ας πούμε;

Σωτήρης: Όχι, μόνιμη συνέλευση δεν έχουν. Έχουν γίνει πολλές συνελεύσεις με διάφορες αφορμές. Πχ όταν τους πήγαμε τις εφημερίδες, είδαν ότι με μια τέτοια κίνηση από αυτούς, όπως η πορεία, έχει αποτελέσματα, οικοδομήθηκε μια κουλτούρα ότι «παίρνουμε την υπόθεση στα χέρια μας», παλεύουμε για αυτό που κάνουμε, παλεύουμε συλλογικά. Αυτή η κουλτούρα που υπήρχε στο παρελθόν ότι είμαστε εδώ μέσα συλλογικά αλλά ένας-ένας θα δώσει τα λεφτά στον νταβατζή για να περάσει, έχει τελειώσει. Και γιατί εδώ υπήρξε το αδιέξοδο. Αλλά και γιατί είδαν αυτοί οι άνθρωποι ότι με συλλογικούς αγώνες κατάφεραν περισσότερα. Το καταφύγιό τους να μην το χάσουν.

Terminal 119: Μετά τις 30 Γενάρη, που βοήθησε στο να ματαιωθεί η κατεδάφιση, έγινε κάποια άλλη κίνηση;

Σωτήρης: Έγινε μια πορεία, στις 12 Φεβρουαρίου νομίζω. Κι αυτή πολύ μεγάλη πορεία, μαζί με τους Αφγανούς. Η πορεία ήταν ενάντια στον αποκλεισμό του καταυλισμού. Στη συνέχεια είχαμε μια μεγάλη ένταση της καταστολής τις ημέρες του καρναβαλιού. Είχαμε πολλές συλλήψεις μεταναστών. Μεγάλη αστυνομική παρουσία γιατί δεν ήθελαν να χαλάσει η εικόνα της πόλης… Είχαμε μια ιδέα μπας και τους κατεβάζαμε όλους την ημέρα του καρναβαλιού να χόρευαν δίπλα στους Πατρινούς και να τους φέρναμε δίπλα-δίπλα, αλλά ήταν τόσο πολλές οι αστυνομικές δυνάμεις στην Πάτρα εκείνη την περίοδο που θα ήταν εγκληματικό ίσως να το κάναμε αυτό… Όταν λέω να τους φέρναμε, δεν εννοώ φυσικά ότι εμείς έχουμε έναν μηχανισμό που κινητοποιεί ανθρώπους…

Terminal 119: Κάτι τελευταίο για τις κινητοποιήσεις αυτές. Πως είδατε εσείς τον ρόλο της αριστεράς όλο αυτό το διάστημα στην Πάτρα; Αυτοί κατέβαιναν μαζί σας και μετά πήγαιναν και στις επιτροπές πολιτών; Από ότι μάθαμε ένας από αυτούς που έστειλαν και τις μπουλντόζες ήταν στέλεχος του Συνασπισμού…

Σωτήρης: Ε, συμβαίνει το εξής με την Αριστερά και με τον Συνασπισμό ειδικότερα, γιατί είναι ένας χώρος πλέον που, λόγω του ΣΥΡΙΖΑ, έχει πολλές συνιστώσες και δεν υπάρχει και ένας ενιαίος λόγος. Το ΚΚΕ στην Πάτρα έχει μια σταθερή θέση για τους μετανάστες εδώ και δέκα χρόνια. Δεν συνεργάζεται με καμία άλλη ομάδα ή οργάνωση της πόλης προφανώς αλλά έχει μια σταθερή θέση, για αυτό είναι και σεβαστή. Ενώ στον Συνασπισμό αυτό δεν υπάρχει. Ο υποψήφιος του Συνασπισμού στην Πάτρα ο οποίος πήρε μάλιστα και πολύ μεγάλο ποσοστό, ήταν ο προηγούμενος διοικητής του λιμανιού ο οποίος θεωρεί ως μοναδική λύση την αύξηση της αστυνόμευσης και τις κάμερες…

Terminal 119: Τι ποσοστό πήρε;

Σωτήρης: 17%! Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν στελέχη του Συνασπισμού που θεωρούν ότι οι μετανάστες είναι πρόβλημα για την κοινωνία, δηλαδή αναγνωρίζουν ότι και οι κάτοικοι οι ντόπιοι έχουν πρόβλημα. Αλλά «και για τους μετανάστες πρέπει να βρεθεί μια ανθρώπινη λύση…». Υπάρχουν, βέβαια, κι άλλοι άνθρωποι οι οποίοι έρχονται πολύ πιο κοντά στις δικές μας απόψεις, οι οποίοι θεωρούν ότι οι μετανάστες δεν είναι πρόβλημα, αλλά έχουν πρόβλημα, ότι είναι οι σύμμαχοί μας στον καθημερινό μας αγώνα για την ελευθερία.

Τώρα, οι διαφωνίες μας συγκεκριμένα με την Κίνηση για τα Δικαιώματα των Μεταναστών. Εκεί δεν είναι ότι υπάρχουν στελέχη που καθορίζουν το τι θα ειπωθεί. Είναι άλλωστε μια ανοιχτή διαδικασία που μπορούν να συμμετέχουν και πολιτικά κόμματα και άλλοι. Η διαφωνία μας είναι ότι το κεντρικό ζήτημα που έχει αναδειχθεί και από την αριστερά αλλά και από αυτή την Κίνηση είναι το να δημιουργηθεί ένα Κέντρο Φιλοξενίας για αυτούς τους ανθρώπους. Προφανώς, η αριστερά δεν λέει ότι αυτό το κέντρο φιλοξενίας θα είναι κέντρο κράτησης αλλά πουθενά στην Ελλάδα δεν υπάρχει κέντρο φιλοξενίας! Δηλαδή, όταν ζητούν από την εξουσία, το Κράτος, να τους φτιάξει ένα κέντρο φιλοξενίας, ζητάς ουσιαστικά ένα κέντρο κράτησης! Και αυτό είναι απλό νομικό ζήτημα: γιατί δεν μπορεί το κράτος να καταργήσει το ίδιο τη νομιμότητά του – εφόσον αυτοί οι άνθρωποι είναι παράνομοι για το κράτος, θα τους αντιμετωπίζει ως παράνομους.

Και, προφανώς, δεν μπορούμε να ζητήσουμε ένα τέτοιο κέντρο φιλοξενίας και στη συνέχεια να πάμε… να το σπάσουμε! (γέλια) Και νομίζω ότι ένα τέτοιο αίτημα προσπαθεί να πατήσει σε κάποια άλλα ακροατήρια… και όχι στην ουσία του προβλήματος.

Terminal 119: Θες να μας πεις δύο λόγια για τις μελλοντικές σας κινήσεις; Για το No Border που ετοιμάζετε;

Σωτήρης: Ναι, υπάρχει μια πρόταση για να σπάσουμε… σαν κορύφωση των ενεργειών μας, τον αποκλεισμό εναντίον αυτών των ανθρώπων αλλά και ενάντια σε όλους μας γιατί τα σύνορα στήνονται κι από τις δύο πλευρές, να γίνει σαν κορύφωση των δράσεων ένα No Border Action στην Πάτρα. Παντού σε όλη την Ευρώπη, όπου τίθενται ζητήματα μετανάστευσης, γίνεται μια παγκόσμια συνάντηση ομάδων και οργανώσεων αντιρατσιστικών, ομάδων που είναι ενάντια στα σύνορα, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τα κέντρα κράτησης. Και θέλουμε αυτή η συνάντηση να γίνει στην Πάτρα στις 23 με 25 Μάη. Και, για αυτό το λόγο, καλούμε στην Πάτρα στις 12 του Απρίλη σε μια συνέλευση για τις ομάδες και τα άτομα που θέλουν να συμμετάσχουν. Και εκεί πέρα θα αποφασιστεί το τι θα γίνει, πως θα γίνει και με τρόπο θα γίνει…

Terminal 119: Προτείνετε το No Border να γίνει μέσα στον καταυλισμό για να σπάσουν για λίγες μέρες τα εσωτερικά σύνορα στην πόλη;

Σωτήρης: Ναι, αυτή είναι η δική μας πρόταση. Έχει κάποιες δυσκολίες αυτό αλλά έχει και το ουσιαστικό του νόημα. Να βιώσει ο καθένας το αδιέξοδο που έχουν αυτοί οι άνθρωποι και όλοι μαζί να κινηθούμε.

Terminal 119: Το No Border έχει σκοπό να θίξει την τοπική κοινωνία ή απλά να μιλήσει περί συνόρων;

Σωτήρης: Εμείς θέλαμε από την αρχή την κοινωνία να είναι σύμμαχός μας. Προφανώς… δεν εθελοτυφλούμε! Ξέρουμε ότι υπάρχουν κομμάτια της κοινωνίας που οργανώνονται ή οργανώθηκαν με κάποιους τρόπους. Όμως, ο βασικός υπεύθυνος δεν είναι η ίδια η κοινωνία αλλά οι άνθρωποι οι οποίοι ανέδειξαν, συντήρησαν με συγκεκριμένους τρόπους αυτές τις ρατσιστικές δράσεις, πχ της επιτροπής πολιτών. Προφανώς υπάρχουν αντανακλαστικά που πρέπει να αλλάξουν. Και πρέπει να αλλάξουν μέσα από την κοινωνία, μέσα από κινήματα, μέσα από την αλληλεγγύη, μέσα από τον λόγο και τη δική μας πρακτική. Απλά αυτά δεν είναι τα κεντρικά. Μπορεί να επωάζουν ή να υπάρχουν ή να αντιστρέφονται ανάλογα με το ποιες δυναμικές δημιουργούνται μέσα στην κοινωνία κι αυτός είναι ένας στόχος μας αφού… υπάρχουν αντίρροπες δυνάμεις. Να υπάρξει ένα κοινωνικό τείχος προστασίας. Και για αυτούς τους ανθρώπους αλλά και για μας. Γιατί στο όνομα τους κρίνεται, όπως είπα και πριν, και η δική μας ελευθερία. Δεν το κάνουμε για αυτούς, δηλαδή, για μας το κάνουμε!

Terminal 119: Είναι πολύ μεγάλο θέμα αυτό. Εμείς διαφωνούμε με το ότι ο ρατσισμός γεννιέται με κατευθυντήριες γραμμές από τα πάνω ή τη δημοτική αρχή… Είναι, δηλαδή, κάτι που προϋπάρχει ο ρατσισμός.

Σωτήρης: Απλά, όταν απευθύνεσαι σε μια θεσμισμένη αρχή ή μια εξουσία οικονομική, με διαφορετικό τρόπο τη χτυπάς και κάνεις κριτική στο ρόλο της και με διαφορετικό τρόπο απευθύνεσαι στην κοινωνία. Δηλαδή, εγώ δεν θεωρώ ή δεν είναι η δική μας αισθητική κουλτούρα ότι «να επιτεθούμε στην κοινωνία». Υπάρχει αυτή η κουλτούρα από πολλούς. Δεν διαφωνώ στο περιεχόμενό της. Συμφωνώ. Υπάρχει ρατσισμός. Αλλά θεωρώ ότι σε πολύ μεγάλο βαθμό καλλιεργείται και σε πολύ μεγάλο βαθμό εκδηλώνεται, όταν χρειάζεται να εκδηλωθεί!

Terminal 119: Καλά, δεν πρόκειται να το λύσουμε σήμερα αυτό το ζήτημα. Να σε ρωτήσω κάτι τελευταίο; Είδαμε ότι όλη την περίοδο αυτή στην Πάτρα, πέρα από κινήσεις πολιτών, δημάρχων, αριστερών και μεταναστών, εμφανίστηκαν και οι «φίλοι μας» οι φασίστες με κάτι τρικάκια κτλ. Υπάρχουν όντως φασίστες στην Πάτρα ή υπήρξαν όντως εκείνη την περίοδο; Το ρωτάω γιατί αντιλήφθηκα τη δράση τους πολύ περιθωριακή στη συγκεκριμένη περίπτωση… σε φάση να βγαίνουν από τις τρύπες τους μόνο το βράδυ και στα μουλωχτά για να ρίξουν κάνα τρικάκι…

Σωτήρης: Ναι, πέρα από τα τρικάκια… έγινε και ένα σπάσιμο του δικού μας χώρου. Σπάσιμο ανάξιο λόγου. Ένα τζάμι σπάσανε δηλαδή. Δεν θέλαμε να δώσουμε συνέχεια ούτε να τους κάνουμε κάτι. Δε νομίζω ότι αυτή η ομάδα υπάρχει στην Πάτρα, εμφανίζεται κατά καιρούς με κάτι τρικάκια του στιλ «εθνική άμυνα» αλλά νομίζω ότι δεν υπάρχει. Κι για αυτό εμφανίζεται μόνο σε γιορτές: χριστούγεννα, πάσχα κτλ. Επίσης, το ότι εμφανίζεται μόνο βράδια και στα μουλωχτά, αυτό σημαίνει κάτι.-

(29-03-08, Θεσσαλονίκη, terminal 119)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s