Τι Ονειρεύονται οι Ιρανοί (…και τι οι Έλληνες);

 

Το πλέον ελάχιστα νομιμοποιημένο καθεστώς της Τεχεράνης καλλιεργεί την φαντασίωση πως πίσω από τις μαχητικές διαδηλώσεις που λαμβάνουν χώρα τις τελευταίες μέρες στο Ιράν βρίσκονται οι δυτικές κυβερνήσεις που θέλουν να βλάψουν ενα καθεστώς το οποίο θέλει να παρουσιάζεται ως το μόνο δυνατό και το μόνο επιθυμητό απο την δήθεν ομοιογενή κοινωνία του Ιράν. Μας θυμίζει τις κραυγές των δικών μας εθνο-πατριωτών πέρσι τον Δεκέμβρη, οι οποίοι μπροστά στο θέαμα μιας διχασμένης κοινωνίας έμειναν άφωνοι. Δεν μπορούσαν παρά να επικαλεστούν την ανάμειξη «ξένων δυνάμεων», των «Αμερικανών», των «σιωνιστών» και άλλων αντικειμένων-φετίχ. Το «κόμμα του σατανά» (για να επικαλεστούμε μια ατάκα του Αχμαντινετζάντ) αντιπροσωπεύει, προφανώς, τους απανταχού εξεγερμένους!

 

Σε ότι αφορά τώρα την σιωπή της Ελληνικής αριστεράς – εξαιρουμένων ορισμένων ανακοινώσεων αλληλεγγύης και μιας συγκέντρωσης στην Ιρανική πρεσβεία – δεν μπορούμε παρά να είμαστε καχύποπτοι χωρίς ωστόσο να μας εκπλήσσει. Από την μια υπάρχουν αυτοί που, ως γνήσιοι αντι-ιμπεριαλιστές, αδυνατούν να λειτουργήσουν πολιτικά έξω από την λογική του «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου». Αλλά αυτά τα έχουμε ξαναπεί. Μέσα από αυτή τη λογική απορρέει μια επιλεκτική διεθνιστική αλληλεγγύη μόνο προς τα έθνη και τις εργατικές τάξεις που ξεσηκώνονται ενάντια στον ζυγό του ιμπεριαλισμού. Όποια εξέγερση ωστόσο δεν χωράει στα ταξικά-εθνικά καλούπια είναι ανάξια της αλληλεγγύης μας. Σύμφωνα με αυτή τη λογική το καθεστώς που βιάζει διαδηλωτές/τριες, απαγορεύει συγκεντρώσεις και υπόσχεται «κανένα έλεος» απέναντι στους αντιφρονούντες καθίσταται απλώς το «αντίπαλο δέος» του δυτικού ιμπεριαλισμού, δηλαδή, ιμπεριαλισμός ο ίδιος αλλά με φερετζέ (βλ. προέλαση ιρανικών βομβιστών αυτοκτονίας εντός του Ιράκ). Αυτοί που πολεμούσαν το «τέρας» και γίναν τέρας οι ίδιοι. Αλλά αυτά μοιάζουν λεπτομέρειες. Οι Ιρανοί και οι Ιρανές που συγκρούονται με τις δυνάμεις ασφαλείας, με την αστυνομία «ηθικής», με τους φρουρούς της επανάστασης και με τα τάγματα εφόδου της Χεζμπολάχ, για περισσότερη ελευθερία και λιγότερο αυταρχισμό, είναι ανάξιοι/ες της αλληλεγγύης μας, κατ’ αυτή τη λογική, στο βαθμό που θεωρείται λίγο πολύ πως «παίζουν» το παιχνίδι του καπιταλισμού και της δυτικής φιλελεύθερης δημοκρατίας.[1] Τέλος θα μπορούσαμε απλά να αποδώσουμε την σιωπή στον γενικευμένο κομφορμισμό και την έντονη συντηρητικοποίηση που διακρίνει εσχάτως την ελληνική κοινωνία: «Φτάνει πια με τις εξεγέρσεις…εδώ, στο Ιράν, οπουδήποτε…»

 

Έπειτα είναι εκείνοι που θα σπεύσουν να χαιρετήσουν την αντίσταση στο θεοκρατικό/ολοκληρωτικό καθεστώς του Αχμαντινετζάντ. Εμείς συντασσόμαστε με αυτούς τους λίγους και λίγες που επιλέγουν να αρθρώσουν εναν ριζοσπαστικό λόγο πέρα και έξω απο την πιο πάνω λογική. Ορισμένα κομμάτια του κινήματος εκδήλωσαν δειλά την αλληλεγγύη τους στους εξεγερμένους του Ιράν ήδη απο τον περασμένο Ιούνιο. Αυτό που εξακολουθεί ωστόσο να μας προβληματίζει είναι η ένταση των κινητοποιήσεων ή αλλιώς η περιορισμένη τους εμβέλεια και απήχηση, τόσο σε ότι αφορά τους ίδιους τους «αλληλέγγυους» όσο και γενικότερα, σε ότι αφορά την διαμόρφωση ενός κάποιου γενικότερου ενδιαφέροντος σε αυτό που θα ονομάζαμε «κοινή γνώμη», «επικαιρότητα» στην Ελλάδα. Γιατι ρε γαμώτο δεν πουλάει αυτό το φαινόμενο; Ή γιατί δεν πουλάει απο μόνο του; Γιατί πρέπει να ενταχθεί με το ζόρι σε μια αντι-ιμπεριαλιστική/αμερικάνικη/σιωνιστική προοπτική; Σημασία δεν έχει μόνο η αλληλεγγύη αλλα και το «πως» της αλληλεγγύης.

 

Ενδεικτικά θα αναφέραμε την ανακοίνωση του ΝΑΡ η οποία καταλήγει… με το εύηχο «αλληλεγγύη στην Γάζα και σε ολόκληρο τον Παλαιστινιακό λαό».[2] Λές και μια δήλωση αλληλεγγύης στους Ιράνους εξεγερμένους οφείλει να επιδείξει δήλωση πρώτερης αλληλεγγύης στους Παλαιστινίους προκειμένου να νομιμοποιηθεί. Αυτό που μας φαίνεται προβληματικό είναι βέβαια οχι καθ’αυτή η αλληλεγγύη στην Γάζα αλλά η κεντρικότητα και η έμφαση που απολαμβάνει σε μια ανακοίνωση για ένα άλλο ζήτημα εν προκειμένω, αλλά και γενικότερα. Για να μην επεκταθούμε σε ζητήματα που άπτονται των εχθρών/φίλων του ελληνικού πατριωτικού λόγου, θα λέγαμε απλά οτι η πολιτική της αλληλεγγύης οφείλει να είναι πρωτίστως αυτοκριτική και να έρχεται σε ρήξη με τις κυρίαρχες θεσμισμένες λογικές μας…

 

Συνήθως όμως ο λόγος εγκλείει τοσο την δράση όσο και την ανάλυση, την θεωρία. Πολλοί είναι αυτοί που θα πάρουν την δυτική «επιρροή», την δυτική «σκέψη» και επαναστατική παράδοση ως αυτό που οι Ιρανοί «δανείζονται» για να εξεγερθούν. Θα θεωρήσουν  πως πρόκειται για μια εξέγερση που γίνεται δυνατή όχι επειδή «υποκινείται», αλλά επειδή αντλεί απο την Δύση («εμείς οι ριζοσπάστες») και συγκεκριμένα απο την ριζοσπαστική παράδοση της αυτο-αμφισβήτησης όπως ξεδιπλώθηκε στον ευρωπαϊκό χώρο. Μήπως όμως είναι μόλις ενα βήμα πιο κοντά στον συμβατικό, ελληνικό, αντι-ιμπεριαλισμό –  αρνούμενοι να δούν πως κάθε κοινωνία μπορεί να αρνηθεί ή και να δημιουργήσει χωρίς να δανειστεί τίποτα και απο κανέναν;

Η Δύση όχι μόνο δεν θα έπρεπε να κάνει μαθήματα αντι-ιμπεριαλισμού και αντιαμερικανισμού στους Ιρανούς αλλά αντιθέτως θα έπρεπε να διδαχθεί από το Ιράν. Το ιρανικό κίνημα θα έπρεπε να παραδειγματοποιηθεί και μάλιστα να καταδειχθεί κάτι πολύ συγκεκριμένο που κάνει αυτό το κίνημα: το γεγονός οτι κοιτάει «προς τα μέσα». Η ιρανική εξέγερση του καλοκαιριού αλλά και αυτή που επανεμφανίστηκε τώρα, με τις ενθουσιώδεις διαδηλώσεις της, τους εκατοντάδες χιλιάδες υποστηρικτές της και τους δεκάδες νεκρούς της είναι μια εξέγερση αποφασισμένη να πλήξει τις ντόπιες ολοκληρωτικές δομές, πολιτικής και θρησκευτικής προέλευσης. Τα συνθήματά της, μεταξύ άλλων, τίθενται ενάντια στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν – σε αντίθεση με τα αιτήματα της δυτικής αριστεράς που θέλουν τον Αχμαντινετζάντ με τη βόμβα στα χέρια, τα συνθήματα των Ιρανών τίθενται ενάντια στη θεοκρατία και το dress-code που επιβάλλουν οι Basijis, τα συνθήματα ζητούν οι αποφάσεις να μετακινηθούν προς την κοινωνική βάση και οι ελευθερίες να καθολικευτούν και να επεκταθούν. Είναι αυτά ακριβώς το στοιχεία που λείπουν από τα δυτικά κινήματα, τα οποία μπορούν να συνοψιστούν στη γραμμή της αντίθεσης στις ντόπιες δομές, στους ντόπιους μηχανισμούς εξουσίας. Με λίγα λόγια το ιρανικό κίνημα είναι αντι-ιρανικό.

Αλλά ακόμη κι εκεί που η ιρανική εξέγερση δεν είναι αντι-ιρανική, παρά την ποιότητά της στα παραπάνω χαρακτηριστικά αιτήματα, αυτό στο οποίο έχει αξία να σταθούμε ενεργά αλληλέγγυοι είναι η ζύμωση, η αναμόχλευση, η αυτοαμφισβήτηση στο Ιράν με αφορμή και βασικό κινητήρα την εξέγερση. Δηλαδή ακόμα και για τα κομμάτια της εξέγερσης που φανερά ζητούν απλώς να ακούνε CD της Μαντόνα σε ένα νέο, άλλο καθεστώς, το κίνητρο δεν είναι καθόλου χαζό στο ιστορικό συγκείμενο της σημερινής Τεχεράνης όπου μπορεί κάποιος να συλληφθεί στο αμάξι του όταν ακούει δυτική μουσική δυνατά με κατεβασμένα τα παράθυρα (!). Ή τουλάχιστον ένα τέτοιο κίνητρο δεν είναι περισσότερο χαζό από τις αιτήσεις για μισθό 800 ευρώ, αντί για 700…

Όταν προσπαθούμε να μιλήσουμε για αυτό το στοιχείο της ιρανικής εξέγερσης, πολλοί ξεπερνούν εύκολα και γρήγορα αυτό το λόγο με το να λένε πως το Ιράν είναι ακόμα πίσω, δεν έχει γίνει «νορμάλ δημοκρατία» και άρα υπάρχουν πολλοί λόγοι να γεννιούνται τόσο βίαια και πλατιά κινήματα στο Ιράν εναντίον της ίδιας τους της χώρας γιατί το Ιρανικό κράτος είναι ολοκληρωτικό, φασιστικό κτλ. Αυτό το επιχείρημα – πέρα από τον προφανή ντετερμινισμό του  με βάση τον οποίο κάθε χώρα πρέπει γραμμικά να διανύσει την ιστορία που διένυσαν οι δυτικές χώρες –  είναι ακριβώς η περιγραφή του λόγου που έχει οδηγήσει τους πληθυσμούς των δυτικών κρατών σε μια χειμέρια νάρκη που απορρέει είτε από την οικονομική τους βόλεψη είτε από την, ίσως επικινδυνότερη, ιδεολογική τους βόλεψη. Δηλαδή την πεποίθηση πως στις πρωτεύουσες του Διαφωτισμού και της «δημοκρατίας» δεν χρειάζεται να σκάμε και πολύ για προβλήματα που λίγο-πολύ δεν υπάρχουν και έχουν εξοριστεί ανεπιστρεπτί στους βάρβαρους/καημένους «άλλους». Έτσι, κομμάτια των κλασικών αριστερών δομών εξαντλούν τον λόγο τους σε βερμπαλισμούς για το Αφγανιστάν και το Ιράκ ενώ περιμένουν πότε θα ξεκινήσει ένας πόλεμος στο Ιράν για να θυμηθούν να εντάξουν στο πελατολόγιό της αλληλεγγύης τους και τον… ιρανικό λαό. Η απέχθεια των νομιμοφρόνων δυτικών αντιιμπεριαλιστών για μια τέτοια αυθεντική αντίσταση, όπως αυτή που ασκούν οι Ιρανοί διαδηλωτές σήμερα, είναι δεδομένη αφού γρήγορα-γρήγορα θα τους οδηγούσε να χάσουν τη δουλειά τους ως διασώστες «τριτοκοσμικών λαών» και θα τους ανάγκαζε να επιτεθούν στα αγαπημένα κράτη τους που τόσο θέλουν να… διορθώσουν. Αυτός είναι και ο μόνος λόγος που η αμηχανία τους, η σιωπή τους, η αδράνειά τους για το Ιράν τους οδηγεί σήμερα να κάνουν επετειακά πανηγύρια στην Παλαιστίνη με απουσία όπως πάντα της βούλησης των Παλαιστινίων ή τουλάχιστον με την ελεγχόμενη κηδεμονία τους (βλέπε ΣΥΡΙΖΑ/ΣΥΝ, ΣΕΚ κτλ που είχαν φτάσει πέρυσι το Γενάρη στο γελοίο σημείο να φωνάζουν από τις ντουντούκες τους: η Χαμάς συνεχίζει στην πλατεία Αριστοτέλους, αφήνει τη Φατάχ στο αμερικάνικο προξενείο! Στην πραγματικότητα επρόκειτο απλώς για το μπλοκ του ΣΕΚ με δύο Παλαιστίνιους διαδηλωτές που άφησε στο αμερικάνικο προξενείο το μπλοκ του ΣΥΝ με έναν Παλαιστίνιο διαδηλωτή…).
Συμπερασματικά – και για να το κλείνουμε – το πρόβλημα με τις κρίσεις για το Ιράν ως φιλο-δυτικό, αντι-δυτικό, παρά-δυτικό κτλ και το οποίο εμφανίζεται σε όλο το φάσμα των αναλύσεων της ελληνικής αριστεράς είναι το εξής: οι διαφωνίες μεταξύ των αριστερών για το Ιράν είναι σε σημαντικό βαθμό διαφωνίες πάνω στο ποιά θέση επί των γεγονότων εξυπηρετεί καλύτερα το ‘παγκόσμιο αντι-ιμπεριαλιστικό κίνημα’ (η στήριξη του Αχμαντινετζάντ ή των εξεγερμένων; ). Και αυτή η διαφωνία δεν είναι εντελώς άνευ σημασίας, αλλά είναι πρωτίστως τρομακτική: επειδή κάνει ορατό το πως αυτοί απλά ή κυρίως παίζουν το παιχνίδι του κομμουνισμού (τους) σε μια διεθνή σκακιέρα με τα κράτη ως πιόνια. Ε, αν είναι έτσι, δεν έχουν τίποτα να πουν για τις νεκρές ιρανές/ους: τα γεγονότα δεν έχουν να κάνουν με ανθρώπους ή με κοινωνικούς ανταγωνισμούς που αγγίζουν και εμάς, αλλά με τον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων.

 

 

Υποσημείωση ή περι αλληλεγγύης ο λόγος

 

Ανερχόμενος εκφραστής του αριστερού/πατριωτικού λόγου, κάποιος Παπαμιχαήλ (ουδεμία σχέση με τον ηθοποιό) εξέφρασε γραπτώς την άποψη πως πέρσι τέτοια εποχή η «λαιφσταϊλ» εξέγερση του Δεκέμβρη (την οποία γνωρίζει όσο και ο μακαρίτης) σαμπόταρε την αλληλεγγύη προς τους αγωνιζόμενους/ες της Γάζας. Ισχυρίστηκε δε πως ως δια μαγείας η αλληλεγγύη ξεκινά απο την στιγμή που καποιοι/ες απο αυτους/ες αποφασίζουν να μεταναστεύσουν προς την Ελλάδα. Το «λαιφσταιλ» κίνημα στην Ελλάδα, μας λέει, είναι «ανέξοδα» αλληλέγγυο προς τους μετανάστες Παλαιστίνιους που πνίγονται στο Αιγαίο, ενώ όσο επιμένουν να αγωνίζονται εκεί, η «ουσιαστική» αλληλεγγύη απο μέρους μας εκλίπει. Το ψευδές περι της «γενικευμένης» και «ευρείας» αλληλεγγύης στους μετανάστες είναι ανάξιο κριτικής. Μόνο κάποιος που εμφορείται απο μίσος για τους μετανάστες υπο το πρόσχημα της εναντίωσης στην «πολυπολιτισμικότητα» θα μπορούσε να εκστομίσει κάτι τέτοιο. Ο πατριωτικός λόγος στην ελλάδα μόνο σε άμυνα δεν βρίσκεται και αυτό αποτυπώνεται συχνά στον τρόπο και στη γλώσσα με την οποία διεξάγεται η πολιτική της αλληλεγγύης. Πότε ξεκάθαρα και πότε έμμεσα, η γλώσσα του κατεστημένου αντι-ιμπεριαλισμού διαπλέκεται με τον πατριωτικό λόγο και δεν έχει λέξεις να μιλήσει για τα ίδια τα υποκείμενα που εξεγείρονται. Ενίοτε τα εχθρεύεται και τα υποτιμά. Ταυτόχρονα, ξαναφέρνει στο προσκήνιο τους γνωστούς «εχθρούς» ενώ αποκρύπτει επιμελώς τα «δικά μας». Σε ευθεία αντιπαράθεση με αυτό το σύμπλεγμα επιλέγουμε την αλληλεγγύη στους εξεγερμένους στο Ιράν γνωρίζοντας για δικό μας λογαριασμό οτι ο εχθρός είναι πρωτίστως εδώ. Δεν θυμίζουν σε κανέναν τους δικούς μας Δεκέμβρηδες τα γεγονότα στο Ιράν;

 

 

ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΣΤΟ ΙΡΑΝ, ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, ΠΑΝΤΟΥ…

TERMINAL 119

ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΤΟΜΙΚΗ ΑΥΤΟΝΟΜΙΑ
13/01/10

 


[1] Από τα χειρότερα που διαβάσαμε είναι το κείμενο της Περιεκτικής Δημοκρατίας και του Τάκη Φωτόπουλου το οποίο μιλά για χρωματιστές επαναστάσεις και υιοθετεί στην ουσία τον ακροδεξιό λόγο (ο οποίος μάλιστα χρησιμοποιήθηκε και εναντίον του ελληνικού Δεκέμβρη για όσες θυμούνται: αμερικανοί πράκτορες, σιωνιστική σκευωρία, μπλα, μπλα, μπλα). Βλ.http://www.inclusivedemocracy.org/pd/is20-21/issue_20-21_takis_iran_ekstrateia.htm. Πολύ απλά: μπείτε στο site της χρυσής αυγής και θα δείτε ακριβώς την ίδια «διάγνωση» για τα γεγονότα στο Ιράν. Ερώτημα: αν ο Καραμανλής είχε πετάξει και μερικές κορώνες κατά των Αμερικανών ή είχε αμφισβητήσει το Ολοκαύτωμα όπως ο Αχμαντινετζάντ, η Περιεκτική Δημοκρατία θα μιλούσε για τίποτα κωλόπαιδα στην Ελλάδα που έπαιζαν το παιχνίδι του Ισραήλ παίρνοντας φράγκα από τον Σόρος πέρσι;

[2] Βλ. http://www.narnet.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=287&Itemid=1. Βλέπε επίσης το αμήχανο κείμενο του Ριζοσπάστη που βλέπει απλά κάποια… ένταση την οποία χρεώνει σε κάποια «σύγχυση» μεταξύ μεταρρυθμιστών αστών και αστικής τάξης, http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5434314&publDate=1/1/2010 . Επίσης, την «ντεμί» στάση του ΣΕΚ (http://www.sek-ist.gr/SAK/Papers/PDF/sak76.pdf, σελ. 16) που ξεκινάει με αφορμή το Ιράν για να κλείσει κάνοντας κριτική στην υποκρισία του Ομπάμα, της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ισραήλ, τους μεταρρυθμιστές του Ιράν  και τα λοιπά. Ή ακόμα καλύτερα (http://www.sek-ist.gr/EA/home.php?article_ID=3256) μας λέει το ΣΕΚ ότι η αλληλεγγύη που θα δείξει θα εξαρτηθεί από το ποίος θα είναι ο «μπροστάρης» του κινήματος: αν είναι η εργατική τάξη έχει καλώς, αλλιώς χλωμό. «Αλληλεγγύη υπό όρους» δηλαδή, ή «Αλληλεγγύη αν το αποτέλεσμα είναι ασορτί με το κοκκινάκι της ατζέντας του κόμματος» ή, στην ουσία, «Αλληλεγγύη χωρίς αλληλεγγύη». Τέλος, την ανακοίνωση της νεολαίας ΣΥΝ,http://www.neolaiasyn.gr/text.php?id=563 που ξεκινά κείμενο αλληλεγγύης στην ιρανική εξέγερση με το σύνθημα Ούτε Ιμπεριαλισμός, Ούτε Θεοκρατία (;) ενώ στη συνέχεια προσπαθεί να μας πείσει ότι πρέπει να ταχθούμε με την ιρανική εξέγερση γιατί ο Αχμαντινετζάντ είναι τόσο κακός όσο το Ισραήλ…Το προβληματικό είναι πως η όποια καταστολή και βία πλέον ορίζεται ως φυσική συνεκδοχή της δήθεν γενικής, αρχετυπικής βίας, δηλαδή, αυτής που ασκεί το Ισραήλ. Εμάς, πάντως, οι «εικόνες» απο το Ιράν με τα δικάβαλα μηχανάκια που επιτίθενται αδιακρίτως και ποδοπατούν διαδηλωτές μας θυμίζουν περισσότερο τα κατορθώματα της συμμορίας Δ (βλ. Ελληνική Αστυνομία).

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s